Kosarz to jedno z najczęściej spotykanych „pająkowatych” stworzeń w ogrodach, piwnicach i na ścianach domów. Ma bardzo długie, cienkie nogi i małe, okrągłe ciało, przez co wiele osób bierze go za pająka. W rzeczywistości kosarze to osobny rząd pajęczaków – nie mają jadu, nie przędą sieci i są dla człowieka całkowicie niegroźne. Wyjaśniamy, jak rozpoznać kosarza i co zrobić, gdy pojawi się w domu.
Kosarz – czym jest?
Kosarze (Opiliones) należą do gromady pajęczaków, tak jak pająki, kleszcze i roztocza. W Polsce żyje kilkadziesiąt gatunków z rzędu kosarzy, a najczęściej spotykany jest kosarz pospolity. Są aktywne głównie nocą i od lata do jesieni, kiedy osiągają dorosłość. Wtedy najczęściej widzimy je na elewacjach, w altanach i piwnicach.

Jak wygląda kosarz?
- ciało – małe (zwykle 4–8 mm), owalne, jednolite, bez wyraźnego „przewężenia” między głowotułowiem a odwłokiem,
- nogi – bardzo długie i cienkie, często kilka razy dłuższe od ciała,
- oczy – tylko dwoje, osadzone na niewielkim wzgórku na grzbiecie,
- brak sieci – kosarze nie wytwarzają nici pajęczej.
Kosarz a pająk – jak je odróżnić?
Najczęściej myli się go z nasosznikiem trzęsiem – długonogim pająkiem, który mieszka w kątach sufitów i rozpina nieregularną sieć. Nasosznik ma ciało wyraźnie podzielone na dwie części, osiem oczu i zaniepokojony zaczyna szybko „trząść się” w sieci. Opisywany pajęczak siedzi na ścianie lub roślinie, nie ma sieci, a jego ciało wygląda jak jedna mała kulka. Więcej o pająkach spotykanych w budynkach przeczytasz w artykułach pająki w Polsce i kątnik domowy.
Czy kosarz jest groźny?
Nie. Nie mają gruczołów jadowych, a ich małe szczękoczułki służą do rozdrabniania pokarmu. Nie atakują ludzi ani zwierząt domowych i nie przenoszą chorób. Są wręcz pożyteczne – zjadają drobne owady, roztocza i rozkładające się szczątki organiczne.
Ciekawostki o długonogich pajęczakach
Te zwierzęta żyją na Ziemi od ponad 400 milionów lat – to jedna z najstarszych grup pajęczaków. W przeciwieństwie do pająków nie trawią pokarmu poza ciałem, tylko rozdrabniają go szczękoczułkami i połykają małe kawałki. Dzięki temu mogą jeść także martwe owady, odchody i resztki roślin, co czyni je ważnymi „sprzątaczami” w ogrodzie i ściółce.
Długie nogi pełnią funkcję czułków – drugą parą odnóży zwierzę bada otoczenie, szukając pokarmu i wyczuwając zagrożenie. Jesienią często można zobaczyć całe skupiska tych pajęczaków w zacienionych miejscach, np. pod okapem czy w altanie. To naturalne zachowanie, które pomaga im utrzymać wilgotność ciała i przetrwać chłodniejsze noce.
Skąd kosarze w domu?
Te pajęczaki trafiają do budynków przypadkiem – przez otwarte okna, drzwi, szczeliny i wentylację, zwłaszcza pod koniec lata i jesienią. Lubią wilgotne, zacienione miejsca, dlatego często spotkamy je w piwnicach, garażach i łazienkach. Podobnie zachowują się inne stworzenia z wilgotnych zakamarków, np. stonogi i wije.
W domu jest dużo pająków i innych pajęczaków? Często to znak, że mają co jeść – czyli w pobliżu są inne owady. InsektyOFF wykonuje dezynsekcję w Warszawie i pomaga usunąć przyczynę problemu. Skontaktuj się z nami.
Jak pozbyć się kosarzy?
- Wynieś je na zewnątrz – najprościej przykryć go szklanką, podsunąć kartkę i wypuścić w ogrodzie.
- Uszczelnij dom – moskitiery, uszczelki w drzwiach, szczeliny przy rurach.
- Ogranicz wilgoć w piwnicy i łazience.
- Zmniejsz liczbę owadów – mniej światła przy oknach wieczorem to mniej owadów, a więc i mniej pajęczaków.
Domowe odstraszacze opisaliśmy w artykule czego nie lubią pająki.
Nie wiesz, co to za stworzenie? Wyślij nam zdjęcie przez formularz kontaktowy – pomożemy je rozpoznać.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kosarz jest jadowity?
Nie. Te pajęczaki nie mają gruczołów jadowych, więc nie są jadowite. Popularny mit o „najbardziej jadowitym pająku, który nie może ugryźć” nie dotyczy kosarzy i nie ma potwierdzenia w faktach.
Czy kosarz gryzie ludzi?
Nie atakują ludzi. Mają małe szczękoczułki przystosowane do rozdrabniania drobnego pokarmu i nie są w stanie zrobić człowiekowi krzywdy.
Czy kosarz to pająk?
Nie. Należy do pajęczaków, tak jak pająki, ale to osobny rząd. Ma jednolite, owalne ciało, tylko dwoje oczu i nie przędzie sieci.
Dlaczego kosarzowi odpada noga?
To mechanizm obronny zwany autotomią. Gdy drapieżnik złapie go za nogę, zwierzę odrzuca ją i ucieka. Odrzucona noga przez chwilę drga, co odwraca uwagę napastnika. Utracona noga nie odrasta.
Co jedzą kosarze?
Drobne owady, roztocza, ślimaki, a także martwe szczątki roślin i zwierząt oraz grzyby. W ogrodzie są pożytecznymi „sprzątaczami”.