Francuzy – jeśli usłyszałeś to słowo od babci, sąsiada albo w rozmowie o bloku, w którym „chodzą francuzy”, nie chodzi o turystów z Francji. To potoczna, regionalna nazwa karaluchów, a dokładniej najczęściej spotykanego w mieszkaniach prusaka. Wyjaśniamy, co to za robale, skąd wzięła się ich nazwa, jak je rozpoznać i co zrobić, gdy francuzy pojawią się w kuchni.
W skrócie: francuzy to potoczna nazwa prusaków (Blattella germanica) – jasnobrązowych karaczanów długości ok. 1–1,5 cm, które żyją w ciepłych kuchniach i łazienkach, wychodzą nocą i szybko się rozmnażają. Rzadziej tą nazwą określa się też większego, ciemnego karaczana wschodniego.
Francuzy, prusaki, karaluchy – skąd tyle nazw?
Ten sam owad w różnych krajach i regionach nazywano od nazw sąsiednich narodów – w ten sposób „obce” robactwo przypisywano przybyszom z zewnątrz. Stąd w Polsce funkcjonują nazwy prusak, francuz, a w niektórych gwarach także szwab. Wszystkie odnoszą się do karaczanów, a nie do konkretnego narodu – to po prostu ludowe przezwiska, które przetrwały do dziś.
Na co dzień określenie „francuzy” spotyka się głównie w starszym pokoleniu i w niektórych regionach Polski. W wyszukiwarce wpisuje je jednak wiele osób, które po raz pierwszy zobaczyły owady w kuchni i chcą sprawdzić, co to za robale.
Jak wyglądają francuzy?
Pod nazwą francuzy kryją się najczęściej dwa gatunki karaczanów:
| Cecha | Prusak (karaczan prusak) | Karaczan wschodni (karaluch) |
|---|---|---|
| Długość | ok. 1–1,5 cm | ok. 2–3 cm |
| Kolor | jasnobrązowy, dwa ciemne pasy za głową | ciemnobrązowy do czarnego, błyszczący |
| Gdzie żyje | ciepłe kuchnie, za lodówką, kuchenką, zmywarką, w szafkach | chłodniejsze i wilgotne miejsca: piwnice, zsypy, kanały |
| Tempo rozmnażania | bardzo szybkie – samica nosi kokon (ootekę) z kilkudziesięcioma jajami | wolniejsze |
Więcej szczegółów znajdziesz w poradniku, jak rozpoznać prusaki, oraz w artykule o tym, jakie robaki są podobne do karalucha.
Skąd się biorą francuzy w mieszkaniu?
Francuzy nie biorą się z brudu, choć resztki jedzenia bardzo im sprzyjają. Najczęściej trafiają do mieszkania:
- z sąsiednich lokali – przez szczeliny przy pionach, przewody wentylacyjne i zsypy,
- w kartonach, torbach z zakupami i używanych meblach lub sprzęcie AGD,
- z piwnic i pomieszczeń gospodarczych w starszych budynkach.
Prusaki są aktywne w nocy, a w dzień chowają się w ciepłych, ciemnych szczelinach. Jeśli widzisz je za dnia, populacja jest zwykle już duża. Szczegóły opisaliśmy w artykule skąd się biorą prusaki w mieszkaniu.
Czy francuzy są groźne?
Francuzy rzadko gryzą ludzi, ale nie są nieszkodliwe. Przechodzą przez śmietniki, odpływy i zakamarki, a potem po blatach i naczyniach, przenosząc bakterie. Ich wylinki i odchody są silnym alergenem i mogą nasilać objawy astmy, zwłaszcza u dzieci. Do tego zanieczyszczają żywność i zostawiają charakterystyczny, nieprzyjemny zapach. Dlatego nie warto ich też rozgniatać – dlaczego, wyjaśniamy w artykule dlaczego nie rozgniatać karalucha.
Jak pozbyć się francuzów z domu?
- Odetnij dostęp do jedzenia i wody – chowaj żywność w szczelnych pojemnikach, nie zostawiaj naczyń na noc, wycieraj wodę przy zlewie.
- Znajdź kryjówki – sprawdź okolice lodówki, kuchenki, zmywarki, szafki pod zlewem i listwy. Pomoże ci poradnik o gnieździe prusaków.
- Zastosuj żel lub stacje z przynętą – działają lepiej niż spraye, bo owady przenoszą preparat do kryjówek. Porównanie znajdziesz w artykule oprysk czy żel na karaluchy.
- Uszczelnij szczeliny – przy rurach, listwach i kratkach wentylacyjnych.
- Bądź cierpliwy i konsekwentny – z ootek wylęgają się kolejne pokolenia, więc działania trzeba powtarzać przez kilka tygodni.
Przegląd preparatów znajdziesz w zestawieniu najlepsze środki na prusaki. Jeśli owady wracają mimo starań, przeczytaj, dlaczego prusaki wracają.
Francuzy w kuchni nie dają spokoju? Specjaliści InsektyOFF skutecznie zwalczają prusaki i karaluchy w mieszkaniach, blokach i lokalach. Skontaktuj się z nami lub sprawdź usługę zwalczania prusaków w Warszawie.
Kiedy wezwać dezynsekcję?
- francuzy widać także w ciągu dnia,
- pojawiają się w kilku pomieszczeniach lub mieszkaniach w bloku,
- domowe środki nie dają efektu po 3–4 tygodniach,
- problem dotyczy lokalu gastronomicznego, sklepu lub mieszkania na wynajem.
Przeczytaj też: czy karaluchy gryzą ludzi.
Najczęściej zadawane pytania
Francuzy – co to za robale?
To potoczna nazwa karaluchów, najczęściej prusaków (Blattella germanica) – jasnobrązowych owadów długości ok. 1–1,5 cm, żyjących w ciepłych kuchniach i łazienkach.
Czy francuzy i prusaki to to samo?
Tak. Francuzy, prusaki i karaluchy to różne nazwy tych samych lub blisko spokrewnionych owadów – karaczanów. Nazwa „francuzy” jest potoczna i regionalna.
Czy francuzy gryzą?
Bardzo rzadko. Są jednak szkodliwe, bo przenoszą bakterie, zanieczyszczają żywność, a ich odchody i wylinki mogą wywoływać alergię i nasilać astmę.
Jak szybko pozbyć się francuzów?
Najskuteczniejsze jest połączenie porządku, odcięcia dostępu do wody i jedzenia oraz żeli lub stacji z przynętą. Przy dużej populacji lub problemie w całym bloku potrzebna jest profesjonalna dezynsekcja.
Skąd się biorą francuzy w bloku?
Najczęściej przechodzą z sąsiednich mieszkań przez piony, wentylację i zsypy albo zostają przyniesione w kartonach, zakupach i używanych meblach.
tel. 733366168